Het verzamelen van sigarettenpeuken: hoe werkt het en hoeveel kost het?
Veel bedrijven beschikken tegenwoordig over buitenasbakken, maar slechts weinig hebben een echt systeem voor het inzamelen en recyclen van sigarettenpeuken opgezet.
Het onderwerp gaat inmiddels verder dan alleen netheid: het raakt aan naleving, het imago van de locatie en de geloofwaardigheid van MVO-verplichtingen.
De Franse markt is de afgelopen jaren gestructureerd rond een aantal spelers – inzamelingsbedrijven, recyclingbedrijven en lokale exploitanten – met zeer verschillende benaderingen: sommige verbranden, andere recyclen; sommige beheren de inzameling, andere beperken zich tot het leveren van de containers.
Dit artikel heeft tot doel de werking van een sigarettenpeukinzameling in bedrijven te verduidelijken, de belangrijkste bestaande oplossingen te vergelijken en concrete richtlijnen te geven voor het kiezen van een betrouwbare dienstverlener:
- Wat zijn de stappen van een professionele inzameling?
- Welke garanties kunt u verwachten?
- Hoeveel kost het gemiddeld?
- En hoe kunt u er zeker van zijn dat de sigarettenpeuken ook echt worden gerecycled?
Waarom zijn sigarettenpeuken een belangrijk managementthema geworden voor bedrijven?
Een onderwerp dat operationeel is geworden
Tot voor kort was de kwestie van sigarettenpeuken vooral een kwestie van netheid of algemene dienstverlening.
Nu maakt het deel uit van het afvalbeheer: gemeten volumes, geïdentificeerde keten, milieurapportage.
Daar zijn verschillende redenen voor:
- Verhoogde zichtbaarheid: rookzones zijn de meest bezochte buitenruimtes en worden vaak het meest bekeken.
- Vereenvoudiging van het onderhoud: een inzamelingssysteem maakt dagelijkse handmatige schoonmaakbeurten overbodig.
- MVO-rapportage: audits en milieubalansen houden voortaan rekening met het beheer van verspreid afval, waaronder sigarettenpeuken.
Voor een QHSE-manager of facility manager is het inzamelen van sigarettenpeuken een onderdeel geworden van het afvalbeheerplan, net als het sorteren van industrieel afval of karton.
Een indirect maar reëel regelgevend kader
Er bestaat tot op heden geen wettelijke verplichting voor bedrijven om hun sigarettenpeuken op te ruimen.
Er zijn echter verschillende teksten en praktijken die deze kwestie regelen:
- Arbeidswetboek (R.4228-19): algemene verplichting tot netheid en veiligheid op de werkplek.
- Gemeentelijke verordeningen: veel gemeenten eisen dat de omgeving van gebouwen vrij blijft van sigarettenpeuken en verplichten de aanwezigheid van asbakken.
- Labels en certificeringen: de normen ISO 14001, HQE of ISO 26000 nemen het beheer van dit afval op in de beoordeling van de milieuprestaties.
Kortom, er zijn geen directe sancties voorzien voor het niet ophalen van sigarettenpeuken, maar de aanwezigheid van peuken op de grond kan leiden tot een constatering van non-conformiteit bij een interne audit, een imagorisico of een inconsistentie op het gebied van MVO.
Kleine maar meetbare volumes
De ingezamelde hoeveelheden blijven bescheiden op het niveau van een locatie, maar zijn voldoende om bij te houden:
- een standaard asbak van 30 liter bevat ongeveer 6.000 tot 8.000 sigarettenpeuken, ofwel 2-3 kg;
- een locatie met 200 personen genereert 50 tot 100 kg sigarettenpeuken per jaar, wat overeenkomt met 200.000 stuks;
- op het niveau van een netwerk met meerdere locaties gaat het om enkele honderden kilo's, dus een volwaardige keten.
Let op: sigarettenpeuken worden zelden perfect verdeeld over de verschillende asbakken op een locatie. Wees dus voorzichtig met het maximumaantal asbakken. En denk na over een oplossing voor het ophalen van de asbakken, zodat ze nooit vol raken.
Dankzij deze cijfers kunnen bedrijven hun acties kwantificeren, recyclingcertificaten verkrijgen en hun MVO-balans aanvullen met tastbare gegevens.
Een nu gestructureerde markt
De verwerking van sigarettenpeuken is niet langer experimenteel.
Verschillende Franse bedrijven zorgen voor de sortering, materiaalrecycling en terugwinning.
De dienstverleners onderscheiden zich voornamelijk op het gebied van:
- de aard van de afvoer (materiaalrecycling versus verbranding),
- het niveau van traceerbaarheid (certificaat, rapportage, geolokalisatie),
- de logistieke dekking (nationale of lokale inzameling),
- de serviceopties (reiniging, vervanging van asbakken, bewustmaking).
Deze diversiteit maakt de keuze complexer, maar ook interessanter: het is nu mogelijk om te kiezen voor een complete en meetbare dienst, met vooraf bekende kosten en een echte valorisatie van het afval.
2. Hoe werkt een professionele inzameling van sigarettenpeuken?
De installatie: de inzamelpunten bepalen
Het begint allemaal met het in kaart brengen van de rookzones:
- hoofdingangen en nooduitgangen,
- pausezones, parkeerplaatsen, logistieke perrons,
- buitenruimtes die door het publiek of medewerkers worden bezocht.
Het doel is om de daadwerkelijke gebruikspunten te identificeren, niet alleen de theoretische locaties. Een observatie ter plaatse is meestal voldoende om de zones te lokaliseren waar sigarettenpeuken zich ophopen.
Zodra deze punten zijn geïdentificeerd, worden de asbakken geplaatst:
- Volume aangepast aan het aantal bezoekers;
- Brandbeveiligingssysteem;
- Stabiele bevestiging (aan de muur of op een voetstuk) met of zonder verankering in de grond;
- Ergonomische opening om te voorkomen dat ander afval dan sigarettenpeuken erin wordt gedeponeerd.
- Gemakkelijk te legen systeem om de asbak te legen wanneer deze vol is.
Gespecialiseerde dienstverleners leveren vaak het materiaal; anderen laten de klant zijn eigen apparatuur gebruiken.
In beide gevallen is het de uitdaging om een homogene en veilige inzameling te verkrijgen.
De frequentie: het ritme van de inzameling aanpassen aan het werkelijke gebruik
De frequentie van het legen hangt voornamelijk af van twee factoren: het werkelijke aantal bezoekers van de locatie en de capaciteit van de geplaatste asbakken.
Er is dus geen 'standaard' frequentie die voor alle bedrijven geldt.
Ter indicatie: kantoren met ongeveer honderd medewerkers en één rookruimte kunnen volstaan met een maandelijkse leegmaakbeurt, zonder risico op overstroming.
Op een drukker bezochte industriële locatie, met meerdere rookruimtes verspreid over het terrein, is meestal een tweewekelijkse leegmaakbeurt nodig om een constant niveau van netheid te handhaven.
In het geval van winkelketens of verkooppunten, waar de rookruimtes zowel door het personeel als door de klanten worden gebruikt, wordt de frequentie meestal op maat bepaald, na analyse van de werkelijk gegenereerde volumes.
Het doel is niet om het aantal bezoeken te verhogen, maar om op het juiste moment te collecteren, voordat de asbakken vol zijn.
Daarom bieden de meeste dienstverleners terugkerende pakketten aan, meestal gebaseerd op 12 of 24 ophaalbeurten per jaar.
Deze pakketten omvatten meestal alle noodzakelijke handelingen: het legen van de asbakken, het schoonmaken ervan, het vervangen van de zak of de binnenbak, en het wegen en registreren van de opgehaalde volumes.
Verpakking en logistiek
De ingezamelde sigarettenpeuken worden opgeslagen in waterdichte containers (emmer, vat of HDPE-zak) om geurtjes en brandgevaar te voorkomen.
Let op! Andere dienstverleners vragen hun zakelijke klanten om de asbakken zelf te legen in blikken of brandwerende zakken. Deze oplossing is echter vaak niet geschikt voor klanten die op zoek zijn naar een kant-en-klare oplossing.
De containers worden vervolgens gebundeld om de inzameling van sigarettenpeuken te optimaliseren voordat ze naar de recyclingcentra worden verzonden.
De logistieke kosten vertegenwoordigen vaak 40% van de prijs van de dienst, vandaar het belang van een gezamenlijke planning.
De verwerking: verbranding of materiaalrecyclage?
Dit is het belangrijkste onderscheidende kenmerk op de markt: de aard van de uiteindelijke verwerking van sigarettenpeuken.
Bij verbranding, ookwel energievalorisatie genoemd, worden de peuken eerst gedroogd en vervolgens verbrand om energie op te wekken. Deze oplossing heeft als voordeel dat ze eenvoudig te implementeren is en logistiek gezien relatief stabiel is. Sommige sectoren presteren overigens beter dan andere, met name wanneer sigarettenpeuken worden gebruikt als vervangende brandstof in cementfabrieken. Aan de andere kant maakt deze verwerkingsmethode geen materiaalrecycling mogelijk: de componenten van de sigarettenpeuk worden vernietigd. Het is dus over het algemeen een goedkopere oplossing, maar moeilijk te valoriseren in een veeleisende MVO-rapportage.
Materiaalrecycling is een meer technisch proces. De sigarettenpeuken worden eerst gesorteerd om het papier, de as en de filters te scheiden. Deze laatste, die bestaan uit celluloseacetaat (een soort plastic), worden vervolgens gewassen, gedroogd en omgezet in korrels of vezels. De verkregen materialen kunnen worden hergebruikt voor de productie van straatmeubilair, isolatieplaten of diverse technische voorwerpen. Deze complexere keten maakt daarentegen een meetbare en traceerbare valorisatie mogelijk, meestal vergezeld van een recyclagecertificaat met details over de volumes en de uiteindelijke bestemming.
Hoeveel kost het?
De tarieven voor het inzamelen van sigarettenpeuken variëren op basis van drie belangrijke factoren: het aantal asbakken, de frequentie van de inzameling en het type verwerking (verbranding of materiaalrecycling).
Ter indicatie: de marges die in 2025 op de Franse markt worden waargenomen, zijn als volgt:
Jaarlijkse inzameling (1 keer per jaar)
In geval van verbranding liggen de kosten doorgaans tussen € 40 en € 50 exclusief btw per asbak.
Voor een materiaalrecyclingketen moet u rekenen op € 45 tot € 55 exclusief btw per asbak.
Driemaandelijkse inzameling (4 keer per jaar)
De tarieven liggen tussen € 55 en € 65 excl. btw per asbak voor verbranding,
en tussen € 65 en € 75 excl. btw per asbak voor materiaalrecycling.
Maandelijkse inzameling (12 keer per jaar)
Voor inzameling met verbranding liggen de prijzen doorgaans tussen € 80 en € 110 excl. btw per asbak.
Voor materiaalrecycling schommelen ze eerder tussen € 110 en € 130 excl. btw per asbak.
Deze bedragen zijn exclusief de initiële installatie, die meestal een eenmalige kost van ongeveer € 200 per asbak vertegenwoordigt.
Over het algemeen blijven de kosten voor het inzamelen van sigarettenpeuken bescheiden in vergelijking met andere afvalstromen en kunnen ze gemakkelijk worden opgenomen in een bestaand schoonmaakcontract.
Bedrijven geven tegenwoordig de voorkeur aan duidelijke en terugkerende forfaitaire bedragen, met één aanspreekpunt, in plaats van facturering per ophaalbeurt of per kilo, wat vaak minder overzichtelijk en moeilijker te beheren is.
Rapportage en traceerbaarheid
Nadat de sigarettenpeuken zijn verwerkt, verstrekt de dienstverlener doorgaans een jaarlijks certificaat met daarop de verzamelde hoeveelheid, uitgedrukt in kilogram of in een geschat aantal peuken, evenals de gekozen verwerkingsmethode – materiaalrecycling of verbranding – en de uiteindelijke bestemming van het afval.
Sommige spelers gaan nog een stap verder en bieden een MVO-dashboard aan waarin de gegevens per locatie of per perimeter worden geconsolideerd. Deze monitoring kan bijvoorbeeld een schatting omvatten van de volumes die niet worden verbrand, het equivalent in liters water dat wordt bespaard of de sociale impact van de inzameling, wanneer het systeem een solidariteitsdonatiemechanisme omvat.
Met deze indicatoren kunnen bedrijven hun milieubalansen en hun interne of externe communicatie op een feitelijke en verifieerbare manier onderbouwen, zonder overdreven beloften of kunstmatige retoriek.
3. Hoe zorg je ervoor dat medewerkers stoppen met het op de grond gooien van hun sigarettenpeuken?
De conclusie: materiaal alleen is niet voldoende
De meeste bedrijven zijn al uitgerust met asbakken. Sommige hebben zelfs een gestructureerd inzamelings- en recyclingsysteem opgezet.
Toch belandt op de meeste locaties een deel van de sigarettenpeuken nog steeds op de grond.
Deze discrepantie is welbekend bij QHSE-verantwoordelijken en locatiemanagers: de voorzieningen zijn aanwezig, maar de regels worden niet nageleefd.
De reden hiervoor is niet technisch, maar gedragsmatig.
Voor veel medewerkers wordt het weggooien van een sigarettenpeuk op de grond niet gezien als onbeschoft gedrag, maar als een onschuldige reflex, "zoals iedereen doet".
In dit geval is sorteren geen kwestie van apparatuur, maar van een proces van acceptatie.
Met andere woorden: goed materiaal leidt niet tot goed gedrag, tenzij het gepaard gaat met een duidelijke en zichtbare betekenis.
De mechanica van bewegingen begrijpen
Om gedrag te veranderen, moet je eerst begrijpen waarom het blijft bestaan.
In rookzones spelen verschillende factoren een rol:
- de handeling is automatisch: medewerkers letten er niet meer op;
- de sociale context speelt een rol: als anderen hun peuk weggooien, wordt dat de impliciete norm;
- het verband tussen de handeling en de impact ervan is onzichtbaar: de peuk verdwijnt, dus het probleem ook.
Puur informatieve bewustmakingscampagnes hebben een beperkte effectiviteit, omdat ze gebaseerd zijn op rationele logica ("het is beter om niet weg te gooien"), terwijl het gedrag verankerd is in automatismen.
Om deze praktijken te veranderen, moet er op een andere hefboom worden ingespeeld: de betekenis die aan de handeling wordt toegekend.
De handeling weer betekenis geven: van reflex naar signaal
Een van de meest effectieve manieren is om de handeling zichtbaar en nuttig te maken.
Wanneer een medewerker weet dat het weggooien van zijn sigarettenpeuk in de juiste afvalbak bijdraagt aan een concrete actie (traceerbare recycling, financiering van een vereniging, schoonmaken van een kustlijn), krijgt de handeling een andere status.
Het is niet langer een simpele reflex om schoon te houden, maar een teken van collectief saamhorigheidsgevoel.
De handeling wordt een manier om bij te dragen aan een meetbaar resultaat.
Dat is de logica achter maatschappelijke beloningssystemen: elke gesorteerde sigarettenpeuk heeft geen directe geldwaarde, maar levert een collectieve waarde op.
Medewerkers worden niet "beloond", maar ze zien wel het effect van hun actie. En het is deze zichtbaarheid – meer dan de verplichting – die het gedrag blijvend verandert.
Drie gedragsmatige hefbomen om verandering te stabiliseren
Bedrijven die er echt in slagen om sigarettenpeuken van de grond te verwijderen, maken gebruik van een coherente combinatie van drie gedragsbeïnvloedende factoren.
De eerste factor is betekenis. De handeling werkt wanneer ze wordt begrepen. Het gaat er niet om steeds meer dwingende of moraliserende boodschappen te geven, maar om eenvoudig uit te leggen waarom sorteren belangrijk is, door het te koppelen aan concrete en onmiddellijk waarneembare uitdagingen: de zichtbare netheid van de site, de samenhang met de MVO-verbintenissen of nog de collectieve impact van de aanpak. Op deze manier gepresenteerd wordt afval scheiden niet langer gezien als een abstracte ecologische plicht, maar als een logische en coherente handeling binnen het bedrijf.
De tweede hefboom is die van de zichtbaarheid. Gedrag stabiliseert zich wanneer de resultaten meetbaar en toegankelijk worden gemaakt. Door het aantal verzamelde sigarettenpeuken, het gerecycleerde volume of de impact van de aanpak weer te geven, wordt de geboekte vooruitgang tastbaar gemaakt. Een eenvoudig systeem – zoals een display in de rookruimte of een regelmatig bijgewerkte teller – volstaat vaak om de reflex in stand te houden en eraan te herinneren dat de individuele inspanning deel uitmaakt van een collectief resultaat. Feedback, hoe sober ook, speelt hier een centrale rol.
Ten slotte vormt collectieve waardering de derde pijler. De meest effectieve maatregelen benadrukken de bijdrage van de groep in plaats van de individuele verplichting. De resultaten worden opgenomen in de MVO-rapportage of doorgegeven in de interne communicatie, niet om het gedrag te controleren, maar om de trots van het team te versterken. Het zijn de locaties of collectieven die worden gewaardeerd, nooit individuele personen.
Samen vormen deze drie hefbomen – betekenis, zichtbaarheid en waardering – een stabiel en reproduceerbaar kader. Ze maken het mogelijk om netheid niet langer alleen als een onderhoudskwestie te beschouwen, maar als een indicator van een interne, duurzame en gedeelde cultuur.
Van controle naar collectief bewustzijn
Wat een duurzame aanpak onderscheidt van een tijdelijke campagne, is het vermogen om netheid te integreren in de bedrijfscultuur.
Wanneer medewerkers zien dat een correct weggegooide sigarettenpeuk een reële impact heeft – financieel, ecologisch of sociaal – verandert de collectieve norm.
Het gewenste gedrag wordt de norm, en niet langer de uitzondering.
In dit stadium is het niet langer de taak van het management om de instructies te herhalen, maar om het ritueel in stand te houden: onderhoud van de bewegwijzering, gedeelde rapportage, regelmatige feedback over de impact.
Het is dit model – een combinatie van infrastructuur, gedrag en erkenning – dat organisaties in staat stelt om op duurzame wijze nul sigarettenpeuken op de grond te realiseren.
Kortom, het verdwijnen van sigarettenpeuken op de grond is niet alleen een kwestie van ophalen.
Het is een kwestie van gedragsontwerp: het juiste gedrag duidelijk, zichtbaar en gewaardeerd maken.
Technische voorzieningen (asbakken, inzameling, recycling) maken de handeling mogelijk, maar alleen begrip en erkenning zorgen voor duurzaamheid.
Het uiteindelijke doel is niet perfecte netheid, maar stabiel collectief gedrag. En die stabiliteit ontstaat wanneer een individuele handeling past in een gedeelde logica: die van een bedrijf dat in staat is om dagelijks afval om te zetten in een symbool van gezamenlijke betrokkenheid.
Conclusie — Nul sigarettenpeuken, een kwestie van methode en consistentie
Het verzamelen van sigarettenpeuken is niet langer een bijkomstig onderwerp op het gebied van netheid.
Het is een concrete indicator van het vermogen van een bedrijf om zijn verspreide afval te beheren, een voorbeeldige werkomgeving te handhaven en zijn MVO-verplichtingen om te zetten in zichtbare acties.
Technische voorzieningen – asbakken, inzameling, recycling – vormen de onmisbare basis.
Maar duurzame resultaten worden alleen bereikt wanneer de aanpak gepaard gaat met aandacht voor gedrag, interne communicatie en de betekenis die aan de handeling wordt toegekend.
Een succesvol nul-sigarettenpeukenbeleid is dus niet gebaseerd op dwang, maar op consistentie:
- een duidelijk systeem,
- een transparante opvolging,
- een tastbare collectieve impact.
Wanneer een medewerker begrijpt dat een eenvoudige gesorteerde sigarettenpeuk bijdraagt aan een gemeenschappelijk resultaat – een schonere locatie, een beheerst imago, een solidariteitsdonatie – verandert de aard van de handeling.
Het is niet langer een onoplettende reflex, maar een teken van verbondenheid met een bedrijf dat concreet actie onderneemt.
Geen sigarettenpeuken op de grond is geen symbolisch doel: het is een indicator van organisatorische volwassenheid. Het geeft het vermogen van een bedrijf weer om een alledaags probleem om te zetten in een gezamenlijke aanpak die zowel effectief en meetbaar is als zinvol.
Veelgestelde vragen
Blog & Bronnen
Alles wat u moet weten over het recyclen van sigarettenpeuken
